Διαφυλλικές εφαρμογές: γιατί συχνά δεν πιάνουν

Κάθε παραγωγός έχει ζήσει το εξής: ψεκάζει ένα καλό σκεύασμα, στη σωστή δόση, και δεν βλέπει τίποτα. Το πρώτο που σκέφτεται είναι ότι το προϊόν δεν αξίζει. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν φταίει το προϊόν. Φταίει το νερό, η ώρα ή ο τρόπος.

Η διαφυλλική εφαρμογή δεν είναι απλώς «ρίχνω και βρέχω». Είναι μια διαδρομή με τέσσερα σημεία όπου μπορεί να χαθεί το αποτέλεσμα: μέσα στο βυτίο, πάνω στο φύλλο, μέσα από την εφυμενίδα και τέλος μέσα στο φυτό. Αν χαλάσει έστω και ένα, ο ψεκασμός πάει χαμένος.

1. Το νερό του ψεκαστικού: το pH

Τα περισσότερα νερά γεώτρησης στη χώρα μας είναι αλκαλικά, με pH από 7,5 έως 8,5. Σε αυτό το περιβάλλον πολλά θρεπτικά στοιχεία δεν παραμένουν διαλυτά, και ό,τι δεν είναι διαλυτό δεν περνάει το φύλλο.

Ο σίδηρος είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δεν ψεκάζουμε σκέτο σίδηρο, τον ψεκάζουμε χηλικοποιημένο, και κάθε χηλικός παράγοντας αντέχει μέχρι ένα συγκεκριμένο pH:

• Fe-EDTA: σταθερός περίπου μέχρι pH 6,5. Πάνω από εκεί ο δεσμός σπάει γρήγορα.
• Fe-DTPA: σταθερός περίπου μέχρι pH 7,5.
• Fe-EDDHA: αντέχει μέχρι pH 9 και πάνω, γι’ αυτό είναι και ο ακριβότερος.

Δηλαδή αν βάλεις χηλικό σίδηρο EDTA σε νερό pH 8,3, ο δεσμός λύνεται μέσα στο βυτίο και ο σίδηρος καθιζάνει. Ψεκάζεις ίζημα. Και μετά λες ότι ο σίδηρος δεν έπιασε.

Το ίδιο ισχύει και για τα υπόλοιπα μέταλλα. Μαγγάνιο, ψευδάργυρος και χαλκός χάνουν διαλυτότητα καθώς ανεβαίνει το pH και σχηματίζουν υδροξείδια. Με θειικά άλατα, χωρίς χηλικοποίηση, σε αλκαλικό νερό, ένα μέρος της δόσης χάνεται πριν φύγει από το ακροφύσιο.

Και ο φώσφορος. Σε σκληρό αλκαλικό νερό τα φωσφορικά συναντούν το ασβέστιο και δίνουν φωσφορικό ασβέστιο, που είναι αδιάλυτο. Το βλέπεις σαν θολούρα ή ίζημα στον πάτο και σαν βουλωμένα μπεκ.

Ο στόχος είναι pH 5 έως 6 για τα περισσότερα διαφυλλικά. Κάτω από 5 δεν κερδίζεις κάτι παραπάνω και αρχίζουν άλλα προβλήματα: χουμικά και φουλβικά καθιζάνουν σε έντονα όξινο περιβάλλον, και κάποια σκευάσματα με άλατα πήζουν.

Προσοχή σε ένα σημείο που ξεχνιέται: μερικά λιπάσματα ρίχνουν μόνα τους το pH, ιδίως όσα έχουν βάση φωσφορικού οξέος ή φωσφορική ουρία. Αν οξινίσεις πρώτα το νερό και μετά τα προσθέσεις, μπορεί να βρεθείς κάτω από 4 χωρίς να το καταλάβεις. Μέτρα ξανά αφού μπουν όλα μέσα.

2. Τα μικροβιακά θέλουν άλλη προσοχή

Όταν ψεκάζεις Trichoderma, Bacillus ή άλλους ωφέλιμους μικροοργανισμούς, το παιχνίδι αλλάζει. Δεν μιλάμε πια για χημική σταθερότητα αλλά για ζωντανούς οργανισμούς που μπορείς να τους σκοτώσεις μέσα στο βυτίο.

• Χλωριωμένο νερό. Το χλώριο του δικτύου σκοτώνει τα σπόρια. Αν δεν έχεις γεώτρηση, άσε το νερό να σταθεί ή χρησιμοποίησε αποχλωριωτή.
• Ζέστη. Βυτίο στον ήλιο, νερό στους 35 βαθμούς και πάνω, μειώνει τη βιωσιμότητα.
• Μείγμα με μυκητοκτόνα και χαλκό. Είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος να ακυρώσεις ένα μικροβιακό σκεύασμα. Πολλά μυκητοκτόνα και ο χαλκός σκοτώνουν το Trichoderma. Αν πρέπει να κάνεις και τα δύο, χώρισέ τα σε διαφορετικές ημέρες.
• Χρόνος. Ψέκασε το μείγμα αμέσως μόλις το φτιάξεις.

3. Σκληρότητα και διττανθρακικά

Το pH δεν είναι το μόνο. Το ασβέστιο, το μαγνήσιο και ο σίδηρος του ίδιου του νερού δεσμεύουν ό,τι ρίχνεις μέσα, πριν καν φτάσει στο φύλλο.

• Πάνω από 250 έως 350 ppm σκληρότητα, σε ισοδύναμο ανθρακικού ασβεστίου, το νερό θέλει διόρθωση.
• Τα διττανθρακικά είναι αυτά που κρατάνε το pH ψηλά και σε αναγκάζουν να ρίξεις μεγαλύτερες δόσεις διορθωτή pH από όσο περίμενες.

Αν δεν έχεις ανάλυση του νερού σου, δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι. Μια ανάλυση κοστίζει λιγότερο από έναν χαμένο ψεκασμό.

4. Η ώρα: το σταγονίδιο πρέπει να μείνει υγρό

Η απορρόφηση γίνεται όσο το σταγονίδιο είναι υγρό πάνω στο φύλλο. Μόλις στεγνώσει, η απορρόφηση σταματάει σχεδόν εντελώς.

Γι’ αυτό οι συνθήκες μετράνε όσο και το σκεύασμα. Θερμοκρασία κάτω από 25 βαθμούς, υψηλή σχετική υγρασία, άπνοια. Νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα. Ψεκασμός κατά τις , με 33 βαθμούς και 30% υγρασία, στεγνώνει σε δύο λεπτά και ταυτόχρονα το φυτό κλείνει τα στομάτια του.

5. Πού ακριβώς πέφτει ο ψεκασμός

Το δραστικό μπαίνει από υδρόφιλους πόρους της εφυμενίδας και, σε μικρότερο βαθμό, από τα στομάτια. Στα περισσότερα φυτά τα στομάτια είναι πυκνότερα στην κάτω επιφάνεια του φύλλου, εκεί που ο μέσος ψεκασμός δεν φτάνει ποτέ.

Πρακτικά αυτό σημαίνει: αρκετός όγκος ψεκαστικού υγρού, σωστά μπεκ, κατεύθυνση και μέσα στη φυλλική μάζα, όχι μόνο από πάνω. Και σταμάτημα λίγο πριν αρχίσει να στάζει. Το υγρό που πέφτει στο χώμα δεν απορροφάται από κανένα φύλλο.

6. Τι έχει νόημα διαφυλλικά και τι όχι

Εδώ γίνεται το μεγαλύτερο λάθος, και είναι λάθος προσδοκίας, όχι τεχνικής.

Δουλεύει πολύ καλά: τα ιχνοστοιχεία, δηλαδή σίδηρος, ψευδάργυρος, μαγγάνιο, βόριο, μολυβδαίνιο. Οι ποσότητες που χρειάζεται το φυτό είναι μικρές και ο διαφυλλικός δρόμος τις καλύπτει. Το ίδιο και το ασβέστιο σε συγκεκριμένα όργανα.

Δεν δουλεύει ως κύρια τροφοδοσία: άζωτο, φώσφορος και κάλιο σε ποσότητα. Οι δόσεις που αντέχει ένα φύλλο χωρίς να καεί είναι πολύ μικρότερες από αυτό που ζητάει η καλλιέργεια. Το διαφυλλικό κάλιο έχει νόημα ως ενίσχυση σε κρίσιμη στιγμή, όχι ως λίπανση.

Και μια λεπτομέρεια που κοστίζει: το ασβέστιο δεν μετακινείται στο φυτό μέσω του φλοιώματος. Αν ψεκάσεις ασβέστιο στα φύλλα περιμένοντας να πάει στον καρπό, δεν πάει. Πρέπει να πέσει πάνω στον ίδιο τον καρπό, στη σωστή φάση. Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερο βαθμό, και για το βόριο.

Η πρακτική λίστα πριν τον ψεκασμό

1. Ξέρεις το pH και τη σκληρότητα του νερού σου; Αν όχι, μέτρα τα.
2. Διόρθωσε το pH στο 5 με 6 πριν ρίξεις το σκεύασμα.
3. Μη γεμίζεις το βυτίο και το αφήνεις. Ψέκασε μέσα σε λίγη ώρα.
4. Θερμοκρασία κάτω από 25 βαθμούς, υγρασία ψηλά, άπνοια.
5. Κάλυψε και την κάτω επιφάνεια του φύλλου.
6. Σταμάτα πριν αρχίσει να στάζει.
7. Ζήτα από το διαφυλλικό αυτό που μπορεί να δώσει, όχι αυτό που θέλεις να δώσει.

Και κάτι ακόμα

Αν θέλεις να δεις τι προτείνουμε στην καλλιέργειά σου και στο στάδιο που βρίσκεσαι τώρα, καθώς και γιατί το προτείνουμε, δες τον Σύμβουλο Καλλιέργειας. Και αν έχεις ανάλυση νερού ή εδάφους, μπορούμε να φτιάξουμε συνταγή θρέψης πάνω στα δικά σου νούμερα.